کاتتر یکی از راه‌های دسترسی عروقی در بیماران همودیالیزی است. کاتتر به زبان ساده یک لوله باریک و دو شاخه است که سر این لوله داخل یک رگ بزرگ قرار داده شده و به وسیله بخیه در محل ثابت می‌گردد. بیشتر رگ‌های مورد استفاده، رگ‌های گردن یا کشاله ران و سینه هستند. کاتتر از طریق بی‌حسی موضعی و توسط پزشک گذاشته می‌شود.

انواع کاتتر
کاتتر موقت تا زمانی که یک روش دائمی مثل فیستول، گرافت یا کاتتر (دیالیز صفاقی) کار گذاشته و آماده استفاده گردد، در محل باقی می‌ماند و یا هنگامی که بسیار سریع نیاز به انجام دیالیز باشد، از آن استفاده می‌شود. کاتتر موقت معمولاً تا ۶ هفته قابل استفاده است و بعد از ۳ هفته با کاتتر دائمی تعویض می‌شود. کاتتر دائمی معمولاً بعد از ۲ جلسه دیالیز تعویض می‌گردد.
کاتتر دائمی در بعضی بیماران نمی‌توان فیستول یا گرافت گذاشت، مثلاً به علت کوچک بودن رگ‌ها، بنابراین آنها نیاز به کاتتر به مدت طولانی دارند. به این کاتترهای دائمی، پرمکت می‌گویند که معمولاً ۱ الی ۲ سال کار می‌کنند.

عوارض کاتتر
سوزن نخوردن جهت دیالیز یکی از مزایای کاتتر است، اما از مهم‌ترین خطرات کاتتر در کوتاه‌مدت، تشکیل لخته و عفونت است. برای پیشگیری از لخته، پرستار مسئول در انتهای هر جلسه دیالیز کاتتر را با محلولی به نام هپارین پر می‌کند. برای پیشگیری از عفونت، انجام پانسمان استریل (به ویژه در کاتتر موقت) الزامی است.

مراقبت از کاتتر
جهت پیشگیری از انتقال عفونت، حتماً  لازم است پرستار و بیمار  از ماسک استفاده کنند.

• سرپوش‌های کاتتر همیشه بسته باشد.
• پانسمان کاتتر باید حداقل سه بار در هفته در بخش دیالیز یا یک مرکز درمانی مجهز به روش استریل تعویض شود.
• مراقب تاشدگی و یا خمیدگی لوله‌ها باشید و با آنها بازی نکنید. از ورود ضربه یا ایجاد کشش بر روی لوله‌ها جلوگیری نمایید.
• با استفاده از ثابت‌کننده‌ها مانند سرجی فیکس روی پانسمان گردن، از حرکت بی‌مورد لوله‌ها جلوگیری نمایید.
• کلمپ‌های کاتتر غیر از زمان دیالیز باز و بسته نشود (فقط توسط پرستار).
• در مراجعه به مراکز درمانی یادآور شوید که از کاتتر جهت گرفتن خون و تزریق دارو و زدن سرم استفاده نشود.
• در صورت باز شدن بخیه‌ها و یا جابجایی لوله‌ها به پزشک مراجعه کنید و کاتتر را به جلو و عقب حرکت ندهید.
• زمان استحمام حتی‌المقدور کوتاه باشد و برای استحمام نباید زیر دوش رفت و بهتر است به صورت ترتیبی هر ناحیه را شستشو دهید تا آب کمتری به سمت کاتتر سرازیر شود.
• در صورت استحمام، بلافاصله محل کاتتر لازم است به‌صورت استریل خشک و پانسمان شود.
• اگر دیالیز شما به هر علتی قطع شد ولی کاتتر به صلاحدید پزشک باقی ماند، لازم است تا 2-3 بار در هفته لوله‌های کاتتر در یک مرکز درمانی هپارینه شود تا از لخته شدن و گرفتگی لوله‌ها جلوگیری گردد.
• نکات قابل توجه
  محل ورود کاتتر را از نظر علائم مانند تورم، خونریزی و ترشح کنترل کنید.
• در صورت درد شدید در محل لوله‌ها و یا در قفسه سینه، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

در صورت تب و لرز و احساس ناخوشی، بلافاصله به پزشک خود تماس بگیرید.