لخته خون چیست؟

لخته خون یک توده از پروتئین‌ها و سلول‌ها در خون است که برای بستن یک زخم و جلوگیری از خونریزی پس از آسیب تشکیل می‌شود. در حالی که این یک پاسخ محافظتی طبیعی است، لخته‌های خون می‌توانند همچنین در داخل رگ‌های خونی بدون دلیل واضحی تشکیل شوند که می‌تواند خطرناک باشد. این لخته‌ها می‌توانند جریان خون را مسدود کنند و ممکن است جدا شده و به سایر قسمت‌های بدن، مانند مغز یا ریه‌ها، سفر کنند که می‌تواند منجر به عوارض جدی یا حتی مرگ شود.

معمولاً لخته در وریدهای عمقی در پاها، ران‌ها یا لگن رخ می‌دهد. به این حالت ترومبوز ورید عمقی (DVT) گفته می‌شود.

چه عوامل خطری که باعث ترومبوز ورید عمقی (DVT) می‌شود؟

برخی از شرایط و عادت‌ها می‌توانند خطر این مشکل را افزایش دهند. در اینجا به زبان ساده به آن‌ها اشاره می‌کنیم:

• سرطان: افرادی که سرطان دارند، به‌خصوص اگر در حال درمان باشند (مثل شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی)، بیشتر در معرض خطر DVT هستند.
• بی‌حرکتی: اگر فردی به مدت طولانی در رختخواب باشد، به دلیل بستری در بیمارستان یا بهبودی از یک آسیب، خطر تشکیل لخته خون افزایش می‌یابد.
• تجربه قبلی DVT یا PE: اگر کسی قبلاً دچار DVT یا امبولی ریوی (PE) شده باشد، احتمال بروز دوباره این مشکل بیشتر است.
• سن: افراد بالای 65 سال بیشتر در خطر هستند.
• چاقی: اضافه وزن و چاقی می‌توانند خطر تشکیل لخته خون را افزایش دهند.
• بارداری: زنان باردار به دلیل تغییرات هورمونی و فشار بر رگ‌ها، خطر بیشتری دارند.
• برخی داروها: مصرف داروهایی مانند قرص‌های ضد بارداری، هورمون‌درمانی و برخی داروهای شیمی‌درمانی می‌تواند خطر تشکیل لخته خون را افزایش دهد.
• سیگار کشیدن: سیگار کشیدن می‌تواند باعث افزایش خطر DVT شود.
• نارسایی قلبی: افرادی که دچار نارسایی قلبی هستند، در معرض خطر بیشتری برای DVT قرار دارند.
• عفونت COVID-19: افرادی که به COVID-19 مبتلا شده و در بیمارستان بستری می‌شوند، بیشتر در معرض خطر DVT هستند.
• مشکلات کلیوی: برخی مشکلات کلیوی، مانند سندرم نفروتیک، می‌تواند خطر تشکیل لخته خون را افزایش دهد.
• جراحی: برخی از جراحی‌ها، به ویژه آن‌هایی که بر روی مفاصل لگن، زانو یا ران انجام می‌شود، خطر DVT را افزایش می‌دهند. همچنین، بی‌حرکتی در دوران بهبودی از جراحی نیز این خطر را بیشتر می‌کند.
• آنتی‌بادی‌های آنتی‌فسفولیپید: این آنتی‌بادی‌ها می‌توانند بر لخته شدن خون تأثیر بگذارند و خطر DVT را افزایش دهند.
• فاکتورهای لخته شدن خون: اگر سطح برخی از فاکتورهای لخته شدن خون در بدن بالا باشد، خطر DVT نیز افزایش می‌یابد.

با توجه به این عوامل، مهم است که افراد به سلامتی خود توجه کنند و در صورت داشتن هر یک از این عوامل خطر، اقدامات پیشگیرانه را انجام دهند.

علائم ترومبوز ورید عمقی (DVT) چیست؟

علائم و نشانه‌های DVT مشخص نیستند و ممکن است به دلیل خود لخته خون یا یک مشکل دیگر باشند. برای فهمیدن اینکه آیا لخته‌ای وجود دارد یا نه، ممکن است نیاز به تصویربرداری باشد.

• ترومبوز ورید عمقی (DVT): علائم معمول DVT شامل ورم، درد، گرما و حساسیت در پای آسیب‌دیده و همچنین قرمزی در آن ناحیه است.
• التهاب عروق سطحی: التهاب عروق سطحی باعث درد، حساسیت، سختی و قرمزی در یک ورید نزدیک به سطح پوست می‌شود. این مشکل به دلیل التهاب، عفونت یا لخته خون ایجاد می‌شود و بیشتر در قسمت داخلی پاها مشاهده می‌شود. فلِبیت سطحی با DVT متفاوت است چون لخته‌ها نمی‌توانند از این وریدها جدا شوند و به ریه‌ها بروند. با این حال، اگر وریدهای درگیر خیلی بزرگ و نزدیک به وریدهای عمیق‌تر باشند، فلِبیت سطحی ممکن است به DVT تبدیل شود.

تشخیص ترومبوز ورید عمقی (DVT) چگونه است؟

اگر تاریخچه، علائم و معاینه شما نشان‌دهنده DVT باشد، برای تأیید تشخیص به آزمایش نیاز دارید. آزمایش‌ها ممکن است شامل یک آزمایش خون به نام D-dimer و سونوگرافی فشاری وریدهای پا و یا سایر آزمایش‌های تصویربرداری باشد.اگر فردی با DVT همچنین علائم یا نشانه‌های امبولی ریه (PE) داشته باشد، ممکن است نیاز به آزمایش‌های بیشتری باشد.

آزمایش‌های تشخیصی

• D-dimer: D-dimer یک ماده در خون است که معمولاً در افراد مبتلا به DVT یا آمبولی ریه و همچنین دیگر شرایط مرتبط با عفونت یا التهاب افزایش می‌یابد. اگر نتیجه آزمایش D-dimer منفی باشد و شما بر اساس تاریخچه و معاینه بدنی خود ریسک پایینی برای DVT یا PE داشته باشید، احتمال وجود DVT یا آمبولی ریه کم است و ممکن است نیازی به آزمایش‌های تشخیصی بیشتر نباشد.
• سونوگرافی فشاری: سونوگرافی فشاری از امواج صوتی برای تولید تصاویر از ساختارهای داخلی پا استفاده می‌کند. در این نوع آزمایش، شما به پشت و سپس به شکم دراز می‌کشید و یک دستگاه سونوگرافی بر روی پا قرار می‌گیرد. در بیشتر موارد، سونوگرافی فشاری بهترین آزمایش برای بیمارانی است که مشکوک به DVT هستند.
• سایر آزمایش‌های تصویربرداری: هرچند که این آزمایش‌ها دیگر به‌طور گسترده برای تشخیص استفاده نمی‌شوند، در برخی موارد (مثل زمانی که به هر دلیلی امکان انجام سونوگرافی وجود نداشته باشد) ممکن است آزمایش‌های تصویربرداری دیگری انجام شود. این‌ها شامل تصویربرداری با تشدید مغناطیسی (MRI) و سی‌تی‌اسکن (CT) هستند.

پیدا کردن علت لخته خون

پس از تأیید وجود DVT یا PE، پزشک می‌خواهد بداند که چه چیزی باعث آن شده است. در بسیاری از موارد، عوامل خطر واضحی مانند جراحی اخیر یا بی‌حرکتی وجود دارد. در موارد دیگر، پزشک ممکن است برای بررسی وجود ترومبوفیلیا یا یک وضعیت پزشکی دیگر که با افزایش خطر لخته شدن خون مرتبط است (مانند سرطان) آزمایش کند.

افرادی که دارای برخی اختلالات اکتسابی یا ارثی هستند، ممکن است نیاز به درمان یا اقدامات پیشگیرانه اضافی برای کاهش خطر لخته شدن خون دوباره داشته باشند.

درمان ترومبوز ورید عمقی (DVT) چگونه است؟

هدف اصلی در درمان DVT جلوگیری از بزرگ‌تر شدن لخته خون و جلوگیری از جدا شدن آن و ایجاد امبولی ریه (PE) است. سایر اهداف درمان شامل جلوگیری از بزرگ‌تر شدن لخته، جلوگیری از تشکیل لخته‌های جدید و پیشگیری از عوارض بلندمدت است.

درمان DVT و PE مشابه است. در هر دو مورد، رویکرد اصلی استفاده از داروهای ضد انعقاد است. درمان‌های دیگری که ممکن است در شرایط خاص استفاده شوند، شامل درمان ترومبولیتیک یا قرار دادن فیلتر در یک رگ خونی بزرگ (رگ وریدی تحتانی) است.

داروهای ضد انعقاد

داروهای ضد انعقاد به‌طور معمول به عنوان داروهای رقیق‌کننده خون شناخته می‌شوند. این داروها لخته خون را حل نمی‌کنند، بلکه به جلوگیری از تشکیل لخته‌های جدید کمک می‌کنند. چند نوع دارو برای درمان اولیه DVT وجود دارد:

• داروهای ضد انعقاد خوراکی مستقیم (DOACs): این داروها به صورت قرص هستند و بسته به کشور ممکن است شامل آپیکسابان ، دابیگاتران ، ادوکسابان و ریواروکسابان باشند.
• هپارین با وزن مولکولی پایین (LMW): این دارو به صورت تزریق زیر پوست تجویز می‌شود و گزینه‌هایی مانند انوکساپارین دارد.
• هپارین غیرمجزا: این دارو به صورت تزریق داخل وریدی یا زیر پوست تجویز می‌شود و در شرایط خاص، مانند نیاز به دیالیز برای نارسایی کلیوی، ممکن است انتخاب بهتری باشد.

درمان اولیه معمولاً شامل 5 تا 10 روز درمان با هپارین با وزن مولکولی پایین، هپارین غیرمجزا یا فوندپارینوک است. پس از آن، درمان بلندمدت برای 3 تا 12 ماه ادامه می‌یابد. DOACs همچنین گزینه‌ای برای درمان بلندمدت هستند. یکی از مزایای شروع درمان با DOAC این است که برخی از این داروها (آپیکسابان، ریواروکسابان) می‌توانند بلافاصله پس از تشخیص لخته شروع شوند بدون اینکه نیاز به 5 تا 10 روز داروی تزریقی باشد.

مدت زمان درمان

استفاده از داروهای ضد انعقاد برای حداقل سه ماه برای بیمارانی که DVT دارند توصیه می‌شود.

• اگر شما یک عامل خطر برگشت‌پذیر (مثل جراحی یا بی‌حرکتی طولانی) داشته باشید، احتمالاً فقط به مدت سه ماه درمان خواهید شد یا تا زمانی که عامل خطر برطرف شود.
• گروه‌های متخصص پیشنهاد می‌کنند که افرادی که DVT دارند اما عامل خطر شناخته شده‌ای ندارند، ممکن است نیاز به درمان با داروهای ضد انعقاد برای مدت نامحدود داشته باشند. اگر در این وضعیت هستید، پس از سه ماه درمان باید درباره مزایا و معایب ادامه درمان با پزشک خود صحبت کنید.
• بیشتر متخصصان توصیه می‌کنند که درمان با داروهای ضد انعقاد برای افرادی که دو یا چند بار دچار ترومبوز وریدی شده‌اند یا اگر عامل خطر لخته شدن همچنان وجود دارد، ادامه یابد.

درمان ترومبولیتیک( حل کننده لخته)

در برخی موارد شدید و تهدیدکننده زندگی، پزشک ممکن است داروی داخل وریدی برای حل کردن لخته‌های خون را توصیه کند. این درمان به نام ترومبولیتیک شناخته می‌شود. این درمان برای افرادی که عوارض جدی مرتبط با DVT یا PE دارند و خطر خونریزی جدی به عنوان عارضه جانبی این درمان را دارند، مناسب است.

فیلتر وریدی تحتانی

فیلتر وریدی تحتانی (IVC) دستگاهی است که جریان لخته‌ها در خون را مسدود می‌کند، به ویژه حرکت لخته از پاها به ریه‌ها. این فیلتر در ورید تحتانی قرار می‌گیرد (رگ بزرگی که از بدن پایین به قلب می‌رود). معمولاً این فیلتر از طریق یک برش کوچک در ورید پا با استفاده از بی‌حسی موضعی قرار داده می‌شود. قرار دادن فیلتر IVC معمولاً برای افرادی که دچار ترومبوز وریدی هستند و نمی‌توانند از داروهای ضد انعقاد به دلیل خطر خونریزی بسیار بالا استفاده کنند، توصیه می‌شود. اما در بلندمدت، فیلترهای IVC می‌توانند خطر ابتلا به لخته‌های خون را افزایش دهند.

آیا در حین درمان DVT می‌توان  پیاده‌روی کرد؟

پس از شروع داروهای ضد انعقاد و کنترل علائم (مانند درد و ورم)، به شدت توصیه می‌شود که به طور دوره‌ای از جا بلند شوید و راه بروید. مطالعات نشان می‌دهند که در افرادی که راه می‌روند، خطر عوارض (مانند امبولی ریه) افزایش نمی‌یابد و پیاده‌روی ممکن است به شما کمک کند که سریع‌تر احساس بهتری داشته باشید.

راه های پیشگیری از ترومبوز ورید عمقی (DVT) چیست؟

1. افراد مبتلا به سرطان

در موارد خاص، مانند افرادی که تحت درمان سرطان هستند و در معرض خطر بالای DVT قرار دارند (مثلاً افرادی با سرطان معده یا پانکراس که شیمی‌درمانی دریافت می‌کنند)، ممکن است استفاده از داروهای ضد انعقاد برای جلوگیری از بروز DVT در نظر گرفته شود.

2. در طول بستری در بیمارستان

برخی از افرادی که به دلایل جراحی (به‌ویژه جراحی‌های استخوان یا مفاصل و جراحی‌های سرطان) یا به دلیل بیماری‌های جدی پزشکی در بیمارستان بستری هستند، ممکن است داروهای ضد انعقاد دریافت کنند تا خطر تشکیل لخته خون کاهش یابد. همچنین، به بیمارانی که در دوران بارداری در معرض خطر بالای ترومبوز وریدی هستند، ممکن است داروهای ضد انعقاد داده شود.

در افرادی که در بیمارستان بستری هستند و خطر تشکیل لخته خون آنها متوسط تا کم است، می‌توان از سایر اقدامات پیشگیرانه استفاده کرد. ممکن است توصیه شود که از جوراب‌های فشاری(واریس) استفاده شود. در همه موارد، پیاده‌روی هر چه سریع‌تر پس از جراحی می‌تواند خطر تشکیل لخته خون را کاهش دهد و همچنین می‌تواند خطر ورم مزمن در پاها به دلیل DVT (که به آن سندرم پس از ترومبوز نیز گفته می‌شود) را کاهش دهد.

خطرات احتمالی برای افراد مبتلا به ترومبوز ورید عمقی (DVT) چیست؟

1. خطر ایجاد لخته جدید

افرادی که تحت درمان ترومبوز وریدی قرار دارند، در معرض خطر بالاتری برای ایجاد لخته خون جدید هستند، هرچند که این خطر با مصرف داروهای ضد انعقاد به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد. بنابراین، مصرف داروهای رقیق‌کننده خون طبق دستور پزشک بسیار مهم است تا خطر بروز مجدد لخته خون کاهش یابد. به علائم جدیدی مانند درد، ورم یا قرمزی در پاها توجه کنید؛ اگر هر یک از این علائم را مشاهده کردید، به سرعت با پزشک خود تماس بگیرید یا به مراکز درمانی مراجعه کنید.

علائم دیگری که ممکن است نشان‌دهنده این باشد که لخته در پا جدا شده و به ریه‌ها رفته است و باعث امبولی ریه (PE) شده، شامل موارد زیر است:

• درد جدید در قفسه سینه همراه با مشکل در تنفس
• تند شدن ضربان قلب و/یا احساس سرگیجه یا ضعف

امبولی ریه می‌تواند تهدیدکننده زندگی باشد و نیاز به توجه فوری دارد. اگر علائم فوق را دارید، فوراً از 115 کمک بخواهید.

نکات برای جلوگیری از ورم پا و ترومبوز ورید عمقی در سفرهای طولانی

 سفرهای طولانی (مثلاً پرواز با هواپیما یا سفر با خودرو که بیش از پنج ساعت طول می‌کشد) به نظر می‌رسد خطر تشکیل لخته‌های خون را افزایش دهد، هرچند که این خطر بسیار کم است. چند نکته وجود دارد که ممکن است در طول سفرهای طولانی مفید باشد:

• حرکت کردن: در حین سفر، هر از چند گاهی از جا بلند شوید و کمی راه بروید.
• تمرینات پا: می‌توانید در حین نشستن، پاها را به جلو و عقب حرکت دهید یا مچ پا را بچرخانید تا جریان خون بهبود یابد.
• نوشیدن آب: در طول سفر، آب کافی بنوشید تا از کم‌آبی بدن جلوگیری کنید.
• پوشیدن لباس راحت: لباس‌های گشاد و راحت بپوشید تا خون به راحتی در بدن گردش کند.
• استفاده از جوراب‌های فشاری(واریس) : در صورت نیاز، از جوراب‌های فشاری(واریس)  استفاده کنید تا از ورم پا جلوگیری شود.

با رعایت این نکات، می‌توانید خطر ابتلا به ترومبوز ورید عمقی و ورم پا را در طول سفرهای طولانی کاهش دهید.

2. خطر خونریزی

داروهای ضد انعقاد باید دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف شوند تا خطر خونریزی جدی کاهش یابد. اگر یک دوز را فراموش کردید یا از دست دادید، با ارائه‌دهنده خدمات بهداشتی یا کلینیک خود تماس بگیرید و از آنها مشاوره بگیرید. به هیچ وجه سعی نکنید دوز اضافی مصرف کنید یا خودتان دوز را تغییر دهید، مگر اینکه پزشک شما به‌طور خاص این کار را به شما توصیه کند. اگر داروی خود را تجدید کردید و قرص‌ها یا کپسول‌ها با آخرین نسخه دارو متفاوت به نظر می‌رسند، فوراً به پزشک خود اطلاع دهید.

شما در حین مصرف داروهای ضد انعقاد بیشتر در معرض خطر خونریزی هستید. خونریزی ممکن است در مناطق مختلفی رخ دهد، مانند:

• خونریزی از بینی یا لثه‌ها
• خونریزی شدید در دوره‌های قاعدگی
• خونریزی در ادرار یا مدفوع
• خونریزی یا کبودی بیش از حد در پوست
• استفراغ مواد روشن یا شبیه دانه‌های قهوه

در برخی موارد، اگر خونریزی داخلی وجود داشته باشد، ممکن است به سرعت متوجه نشوید. خونریزی داخلی می‌تواند باعث احساس ضعف یا درد در ناحیه کمر یا شکم شود. اگر این علائم را دارید، فوراً با ارائه‌دهنده خدمات بهداشتی خود تماس بگیرید. همچنین، در صورت بروز صدمه‌ای که می‌تواند باعث خونریزی داخلی شود، مانند سقوط، ضربه به سر یا تصادف خودرو، بلافاصله تماس بگیرید.

 نکاتی که میتوانید برای کاهش خطر خونریزی رعایت کنید.

برخی تغییرات ساده می‌توانند خطر خونریزی را کاهش دهند. به عنوان مثال:

• از مسواک نرم استفاده کنید.
• از مرطوب‌کننده استفاده کنید تا خونریزی بینی را کاهش دهید (اگر در یک منطقه سرد یا خشک زندگی می‌کنید).
• هنگام کار با اشیاء تیز (مانند چاقوها) احتیاط کنید.
• از فعالیت‌هایی که می‌توانند منجر به آسیب شوند (مانند ورزش‌های تماسی) پرهیز کنید.
• از تجهیزات ایمنی مناسب (مانند کلاه ایمنی و پد) در حین فعالیت‌های بدنی استفاده کنید.
• از مصرف آسپرین یا سایر داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) (مانند ایبوپروفن و ناپروکسن) خودداری کنید، مگر اینکه پزشک شما به شما گفته باشد که آنها را مصرف کنید. داروهای مسکن غیرنسخه‌ای دیگر، مانند استامینوفن، ممکن است گزینه‌های ایمن‌تری باشند.

چه کار دیگری می‌توانم برای کاهش خطر لخته خون انجام دهم؟

در اینجا چند نکته عمومی وجود دارد:

• فعال بمانید: اگر زمان زیادی را نشسته‌اید، هر 1 تا 2 ساعت بلند شوید و قدم بزنید. از نشستن با پاهای متقاطع خودداری کنید.
• در حین رانندگی استراحت کنید: هر 1 تا 2 ساعت توقف کنید تا از ماشین بیرون بیایید و پاهایتان را بکشید.
• در سفرهای هوایی حرکت کنید: هر ساعت حداقل یک بار پاهایتان را بکشید و راه بروید.
• لباس‌های گشاد بپوشید: این کار به بهبود جریان خون کمک می‌کند.
• از جوراب‌های فشاری استفاده کنید: این می‌تواند جریان خون در پاهای شما را بهبود بخشد.
• هیدراته بمانید: نوشیدن مایعات کافی از کم‌آبی جلوگیری می‌کند.
• الکل و داروهایی که باعث خواب‌آلودگی می‌شوند، محدود کنید: این موارد می‌توانند بر توانایی شما در حرکت تأثیر بگذارند.
• سیگار کشیدن را متوقف کنید: اگر در قطع سیگار مشکل دارید، حداقل سعی کنید مصرف آن را کاهش دهید.
• وزن خود را مدیریت کنید: اگر اضافه وزن دارید، با پزشک خود درباره راه‌های سالم کاهش وزن صحبت کنید.

اگر در بیمارستان هستید یا برنامه جراحی دارید:

• در مورد درمان‌های هورمونی صحبت کنید: در مورد متوقف کردن داروهای هورمونی قبل و بعد از جراحی با پزشک خود صحبت کنید.
• تمام داروهایی که مصرف می‌کنید را بررسی کنید: ممکن است نیاز باشد برخی داروهای دیگر را قبل از جراحی متوقف کنید.
• از دستگاه‌های فشاری استفاده کنید: این دستگاه‌ها به حفظ جریان خون در پاها کمک می‌کنند.
• زود از تخت بیرون بیایید: ممکن است پس از جراحی یا در حین درمان بیماری، از شما خواسته شود که زود از تخت خارج شوید.
• پیاده‌روی می‌تواند به بهبودی سرعت بخشد: این کار همچنین می‌تواند به جلوگیری از لخته‌های خون کمک کند.

وقتی نشسته‌اید یا دراز کشیده‌اید:

• پاهایتان را روی یک بالش قرار دهید: وقتی دراز کشیده‌اید، از بالش استفاده کنید و وقتی نشسته‌اید، پاهایتان را روی یک صندلی یا زیرپا قرار دهید.
• حرکات پا را به‌طور منظم انجام دهید: انگشتان پا را به سمت جلو بکشید و سپس به سمت زانوها برگردانید و این حرکت را حداقل هر ساعت یک بار تکرار کنید.
• از متقاطع نشستن پاها خودداری کنید: این کار می‌تواند جریان خون را مختل کند.

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

نسبت به علامت هشدار حساس باشید.

در حین مصرف داروهای ضد انعقاد، همیشه یک دستبند، گردنبند یا علامت هشدار مشابهی بپوشید که شامل نام داروی ضد انعقاد شما باشد. اگر به درمان نیاز داشتید و نتوانستید وضعیت خود را توضیح دهید، این علامت به نیروهای درمان اطلاع می‌دهد که شما تحت درمان با داروهای ضد انعقاد هستید و در معرض خطر خونریزی زیاد قرار دارید. بسیاری از داروهای ضد انعقاد دارای پادزهرهای مؤثر هستند، بنابراین مهم است که نیروهای درمان نام داروی ضد انعقاد شما را بدانند. شرایط پزشکی شما و همچنین نام و شماره تلفن یک تماس اضطراری را همیشه همراه داشته باشید.

فوراً به کمک اضطراری نیاز دارید (تماس با 115) اگر:

• دچار تنگی نفس یا مشکل در تنفس هستید.
• درد قفسه سینه شدید هنگام تنفس دارید.
• خون سرفه می‌کنید.

• علائم سکته را دارید، مانند:

  • بی‌حسی یا ضعف ناگهانی در صورت، دست یا پا، به ویژه در یک سمت بدن
  • سردرگمی یا مشکل در صحبت کردن یا درک
  • مشکلات بینایی در یک یا هر دو چشم
  • مشکل در راه رفتن، سرگیجه یا از دست دادن تعادل یا هماهنگی
  • سردرد شدید بدون علت مشخص

با پزشک یا پرستار خود برای مشاوره تماس بگیرید اگر:

• ورم جدید یا بدتر شده‌ای در دست یا پای خود دارید.
• دست یا پای شما بی‌حس یا بسیار دردناک است.
• پای شما هنگام راه رفتن درد می‌کند یا دست شما هنگام حرکت درد می‌کند.
• دست یا پای شما آبی یا خاکستری می‌شود.
• هنگام نفس عمیق کشیدن، احساس ناراحتی دارید.